Natural malefic (a hot, separative graha — but the giver of vitality and authority)नैसर्गिक क्रूर ग्रह (तातो, अलग्याउने — तर जीवनशक्ति र अधिकारको दाता)

Karaka ofकारक: authority, visibility, father-figures and governmentअधिकार, प्रतिष्ठा, पिता-पक्ष र सरकार

Surya is the atma-karaka, significator of the soul, vitality, the father, government and visible standing. A dignified Sun gives self-respect, health and steady authority; an afflicted Sun can turn the same fire into ego-heat. In personality and career analysis the Sun's dignity, its house, and the combustion of planets standing near it are always weighed. सूर्य आत्मकारक हुन् — आत्मा, जीवनशक्ति, पिता, सरकार र सार्वजनिक प्रतिष्ठाका सूचक। बलवान सूर्यले आत्मसम्मान, स्वास्थ्य र स्थिर अधिकार दिन्छन्; पीडित सूर्यले त्यही तेजलाई अहम्-तापमा बदल्न सक्छन्। व्यक्तित्व र करियर-विश्लेषणमा सूर्यको अवस्था, भाव र नजिकका ग्रहको अस्तता सधैं तौलिन्छ।

Natural benefic when waxing; the waning Moon is counted mild/malefic in classical textsशुक्लपक्षमा नैसर्गिक शुभ; कृष्णपक्षको क्षीण चन्द्रलाई शास्त्रले मृदु/क्रूर गन्छ

Karaka ofकारक: mind, home, mother-figures and public connectionमन, घर, माता-पक्ष र जनसम्पर्क

Chandra is the manas-karaka — significator of the mind, mother, nourishment and the public. The whole chart is also read from the Moon as "Chandra lagna," and the Moon's nakshatra seeds the Vimshottari dasha. In analysis the Moon's dignity, its dispositor, and the yogas that form around it — Gajakesari, Kemadruma — carry great weight. चन्द्र मनस्-कारक हुन् — मन, माता, पोषण र जनसम्पर्कका सूचक। कुण्डली "चन्द्र लग्न" बाट पनि हेरिन्छ, र चन्द्रकै नक्षत्रबाट विंशोत्तरी दशाको बीजारोपण हुन्छ। विश्लेषणमा चन्द्रको अवस्था, त्यसको राश्यधिपति र चन्द्रवरिपरि बन्ने गजकेसरी, केमद्रुम जस्ता योगहरूको ठूलो महत्व हुन्छ।

Natural malefic (the warrior graha — courage that must be channeled)नैसर्गिक क्रूर ग्रह (योद्धा ग्रह — दिशा दिनुपर्ने साहस)

Karaka ofकारक: energy, property, competition and decisive actionऊर्जा, घरजग्गा, प्रतिस्पर्धा र निर्णायक कर्म

Mangala (Kuja) signifies courage, brothers, land and property, engineering and decisive action. Well placed, Mars gives protective strength and initiative — the Ruchaka Mahapurusha yoga is built on a strong Mars in a kendra. In health and career analysis Mars's standing in the upachaya houses is noted, for classical texts say malefics improve there. मंगल (कुज) साहस, सहोदर, जग्गा-जमिन, प्राविधिक कर्म र निर्णायक कार्यका सूचक हुन्। शुभ स्थितिको मंगलले रक्षा गर्ने बल र पहलकदमी दिन्छ — केन्द्रमा बलियो मंगलमै रुचक महापुरुष योग बन्छ। पापग्रह उपचय भावमा सप्रन्छन् भन्ने शास्त्रवचनअनुसार स्वास्थ्य र करियर-विश्लेषणमा मंगलको उपचय-स्थिति हेरिन्छ।

Natural benefic when well associated; takes the nature of its companionsअसल संगतमा नैसर्गिक शुभ; संगत अनुसार स्वभाव लिने ग्रह

Karaka ofकारक: intellect, commerce, communication and learningबुद्धि, व्यापार, सञ्चार र अध्ययन

Budha signifies intellect, speech, commerce, mathematics and learning. Mercury is impressionable: conjoined with benefics it blesses, with malefics it strains. When the Sun conjoins an uncombust Mercury, Budhaditya yoga is formed; Mercury's combustion is always examined separately because it travels so close to the Sun. बुध बुद्धि, वाणी, व्यापार, गणित र विद्याका सूचक हुन्। बुध प्रभावग्राही ग्रह हुन्: शुभसँग मिल्दा शुभ, पापसँग मिल्दा तनावग्रस्त। सूर्यसँग अस्त-नभएका बुधको युति हुँदा बुधादित्य योग बन्छ; बुध सूर्यको धेरै नजिक पर्ने भएकाले उनको अस्तता छुट्टै जाँचिन्छ।

The great natural benefic (guru of the devas)सबैभन्दा ठूलो नैसर्गिक शुभ ग्रह (देवताहरूका गुरु)

Karaka ofकारक: wisdom, children, wealth and guidanceज्ञान, सन्तान, धन र मार्गदर्शन

Brihaspati (Guru) signifies wisdom, dharma, children, wealth and teachers. Jupiter protects: its kendra position from the Moon creates Gajakesari yoga, and its strength in kendras gives Hamsa Mahapurusha yoga. In wealth and marriage analysis Jupiter is consulted both as karaka and through its aspects to the dharma-kalatra axis. बृहस्पति (गुरु) ज्ञान, धर्म, सन्तान, धन र गुरुजनका सूचक हुन्। बृहस्पतिले रक्षा गर्छन्: चन्द्रबाट केन्द्रमा हुँदा गजकेसरी योग बन्छ, र केन्द्रमा बलवान हुँदा हंस महापुरुष योग। धन र विवाह-विश्लेषणमा बृहस्पतिलाई कारकका रूपमा र धर्म-कलत्र अक्षमाथिको दृष्टिबाट — दुवै तरिकाले हेरिन्छ।

Natural benefic (guru of the asuras)नैसर्गिक शुभ ग्रह (असुरहरूका गुरु)

Karaka ofकारक: relationships, comforts, arts and vehiclesसम्बन्ध, सुख-सुविधा, कला र सवारी

Shukra signifies relationships, marriage, arts, comforts, vehicles and refinement. Venus dignified in a kendra forms Malavya Mahapurusha yoga. In marriage analysis Venus is read as kalatra-karaka alongside the 7th house and its lord — and in a woman's chart Jupiter is weighed as karaka too, as the classical texts direct. शुक्र सम्बन्ध, विवाह, कला, सुख-सुविधा, सवारी र परिष्कारका सूचक हुन्। केन्द्रमा बलवान शुक्रले मालव्य महापुरुष योग बनाउँछन्। विवाह-विश्लेषणमा शुक्रलाई कलत्र-कारकका रूपमा सप्तम भाव र सप्तमेशसँगै पढिन्छ — र शास्त्रले भनेझैं महिलाको कुण्डलीमा बृहस्पतिलाई पनि कारक मानिन्छ।

Natural malefic (the slow teacher — discipline through time)नैसर्गिक क्रूर ग्रह (मन्द गुरु — समयद्वारा अनुशासन)

Karaka ofकारक: discipline, delays, labor and lasting structuresअनुशासन, ढिलाइ, परिश्रम र दिगो संरचना

Shani signifies discipline, labor, longevity, delays and the fruits of sustained effort. Saturn dignified in a kendra forms Sasa Mahapurusha yoga; as karma-karaka its condition colors every reading of career and vocation. Classical texts stress that Saturn's results ripen slowly — hardship early, endurance and authority later. शनि अनुशासन, परिश्रम, आयु, ढिलाइ र निरन्तर प्रयासको फलका सूचक हुन्। केन्द्रमा बलवान शनिले शश महापुरुष योग बनाउँछन्; कर्म-कारक भएकाले उनको अवस्थाले करियरसम्बन्धी हरेक फलादेशलाई रंग दिन्छ। शनिको फल बिस्तारै पाक्छ भन्नेमा शास्त्रहरू जोड दिन्छन् — सुरुमा कठिनाइ, पछि सहनशक्ति र अधिकार।

Shadow graha (chhaya-graha), counted a natural malefic; amplifies and unconventionalizesछाया-ग्रह, नैसर्गिक क्रूर मानिन्छ; बढाइदिने र अपरम्परागत बनाउने

Karaka ofकारक: ambition, foreign influence and unconventional pathsमहत्वाकांक्षा, विदेशी प्रभाव र अपरम्परागत बाटा

Shadow graha — owns no sign; read through its dispositor, conjunctions and house.छाया-ग्रह — आफ्नो राशि छैन; राश्यधिपति, युति र भावबाट पढिन्छ।

Rahu, the north lunar node, is the head of the eclipse serpent — ambition, obsession, foreign influence and unconventional paths. Rahu owns no sign; classical practice reads its results through its dispositor, conjunctions and house. Its 18-year mahadasha is the longest after Venus's. राहु — उत्तरी चन्द्र-पात — ग्रहण-सर्पको शिर हुन्: महत्वाकांक्षा, तीव्र आसक्ति, विदेशी प्रभाव र अपरम्परागत बाटाका सूचक। राहुको आफ्नो राशि छैन; शास्त्रीय प्रचलनले उनको फल राश्यधिपति, युति र भावबाट पढ्छ। उनको १८ वर्षे महादशा शुक्रपछिको सबैभन्दा लामो हो।

Shadow graha (chhaya-graha), counted a natural malefic; detaches and spiritualizesछाया-ग्रह, नैसर्गिक क्रूर मानिन्छ; वैराग्य र अध्यात्मतर्फ लैजाने

Karaka ofकारक: detachment, spirituality and researchवैराग्य, अध्यात्म र अनुसन्धान

Shadow graha — owns no sign; read through its dispositor, conjunctions and house.छाया-ग्रह — आफ्नो राशि छैन; राश्यधिपति, युति र भावबाट पढिन्छ।

Ketu, the south lunar node, is the headless body of the eclipse serpent — detachment, moksha, research and sudden severance. Like Rahu it owns no sign and is read through its dispositor and conjunctions. Ketu opens the Vimshottari sequence with its 7-year mahadasha, seeded from the Moon's birth nakshatra. केतु — दक्षिणी चन्द्र-पात — ग्रहण-सर्पको शिरविहीन शरीर हुन्: वैराग्य, मोक्ष, अनुसन्धान र आकस्मिक विच्छेदका सूचक। राहुझैं उनको पनि आफ्नो राशि छैन र फल राश्यधिपति र युतिबाट पढिन्छ। चन्द्रको जन्म-नक्षत्रबाट बीजारोपित विंशोत्तरी क्रम केतुकै ७ वर्षे महादशाबाट खुल्छ।

Mesha, the ram: pioneering, direct, quick to act. First sign of the zodiac and moolatrikona of Mars — initiative and courage are its keynotes; impatience its classical caution. मेष — भेडा: अग्रगामी, सिधा, छिटो कदम चाल्ने। राशिचक्रको पहिलो राशि र मंगलको मूलत्रिकोण — पहलकदमी र साहस यसका विशेषता हुन्; हतारोपन यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Vrishabha, the bull: steady, sensual, wealth-preserving. Exaltation sign of the Moon — patience and material stewardship are its gifts; fixity can shade into stubbornness. वृष — गोरु: स्थिर, भोग-रसिक, धन जोगाउने। चन्द्रको उच्च राशि — धैर्य र भौतिक व्यवस्थापन यसका वरदान हुन्; स्थिरता कहिलेकाहीँ हठमा बदलिन सक्छ।

Mithuna, the couple: communicative, curious, versatile. A dual air sign of Mercury — language, trade and adaptability thrive here; scatter is the classical caution. मिथुन — जोडी: संवादप्रिय, जिज्ञासु, बहुमुखी। बुधको द्विस्वभाव वायु राशि — भाषा, व्यापार र अनुकूलन यहाँ फस्टाउँछन्; छरिनु यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Karkata, the crab: nurturing, protective, memory-rich. The Moon's own sign and Jupiter's exaltation — home, feeling and care define it; moods follow its tides. कर्कट — गँगटो: पालनपोषण गर्ने, रक्षक, स्मृतिले भरिपूर्ण। चन्द्रको आफ्नै राशि र बृहस्पतिको उच्च स्थान — घर, भावना र स्याहार यसका परिभाषा हुन्; मनोभाव यसका ज्वारभाटासँगै चल्छन्।

Simha, the lion: dignified, warm, sovereign. The Sun's own sign and moolatrikona — leadership and generosity radiate here; pride is the classical caution. सिंह: गरिमामय, न्यानो, राजसी। सूर्यको आफ्नै राशि र मूलत्रिकोण — नेतृत्व र उदारता यहाँबाट चम्किन्छन्; अभिमान यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Kanya, the maiden: analytical, service-minded, precise. Mercury's own, moolatrikona and exaltation sign at once — discrimination and craft excel here; worry is the classical caution. कन्या: विश्लेषक, सेवाभावी, सूक्ष्म। बुधको स्वराशि, मूलत्रिकोण र उच्च स्थान एकैसाथ — विवेक र सीप यहाँ उत्कृष्ट हुन्छन्; चिन्ता यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Tula, the scales: balancing, relational, aesthetic. Venus's moolatrikona and Saturn's exaltation — fairness, partnership and trade flourish; indecision is the classical caution. तुला — तराजु: सन्तुलनकारी, सम्बन्धमुखी, सौन्दर्यप्रेमी। शुक्रको मूलत्रिकोण र शनिको उच्च स्थान — न्याय, साझेदारी र व्यापार यहाँ फस्टाउँछन्; अनिर्णय यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Vrishchika, the scorpion: intense, probing, transformative. Mars's second sign and the Moon's debilitation — depth, research and resilience mark it; secrecy is the classical caution. वृश्चिक — बिच्छी: तीव्र, गहिराइमा पस्ने, रूपान्तरणकारी। मंगलको दोस्रो राशि र चन्द्रको नीच स्थान — गहिराइ, अनुसन्धान र लचकता यसका चिनारी हुन्; गोप्यता यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Dhanu, the archer: dharmic, optimistic, far-aiming. Jupiter's own sign and moolatrikona — philosophy, teaching and fortune gather here; overreach is the classical caution. धनु — धनुर्धारी: धर्मनिष्ठ, आशावादी, टाढा ताक्ने। बृहस्पतिको स्वराशि र मूलत्रिकोण — दर्शन, शिक्षण र भाग्य यहाँ जम्मा हुन्छन्; क्षमताभन्दा बढी फड्को यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Makara, the sea-goat: disciplined, ambitious, enduring. Saturn's own sign and Mars's exaltation — structures, career and long climbs suit it; rigidity is the classical caution. मकर: अनुशासित, महत्वाकांक्षी, सहनशील। शनिको स्वराशि र मंगलको उच्च स्थान — संरचना, करियर र लामा आरोहण यसलाई सुहाउँछन्; कठोरता यसको शास्त्रीय सतर्कता।

Kumbha, the water-pot: contemplative, collective-minded, principled. Saturn's moolatrikona — service to the many and patient reform belong here; detachment can read as distance. कुम्भ — घडा: चिन्तनशील, समूह-हितमुखी, सिद्धान्तनिष्ठ। शनिको मूलत्रिकोण — बहुजन-सेवा र धैर्यपूर्ण सुधार यहाँका विषय हुन्; वैराग्य कहिलेकाहीँ टाढापनझैं देखिन सक्छ।

Meena, the fishes: compassionate, imaginative, boundary-dissolving. Jupiter's second sign and Venus's exaltation — devotion, art and empathy flow here; drift is the classical caution. मीन — माछा: करुणामय, कल्पनाशील, सीमा पगाल्ने। बृहस्पतिको दोस्रो राशि र शुक्रको उच्च स्थान — भक्ति, कला र समानुभूति यहाँ बग्छन्; लक्ष्यहीन बहाव यसको शास्त्रीय सतर्कता।

The lagna: body, appearance, temperament, overall vitality and the direction of the life as a whole. Its lord — the lagnesha — is the single most weighed graha in chart analysis. लग्न: शरीर, रूप, स्वभाव, समग्र जीवनशक्ति र जीवनकै दिशा। यसको स्वामी — लग्नेश — कुण्डली-विश्लेषणमा सबैभन्दा बढी तौलिने ग्रह हो।

Accumulated wealth, family, speech and nourishment. With the 11th it forms the classical Dhana (wealth) axis, examined for combinations of the two lords. सञ्चित धन, परिवार, वाणी र पोषण। एकादश भावसँग मिलेर यसले शास्त्रीय धन-अक्ष बनाउँछ, जसमा दुई स्वामीका संयोग जाँचिन्छन्।

Courage, younger siblings, skills of the hands, short journeys and self-effort. An upachaya: malefics here are classically said to improve results over time. साहस, कान्छा सहोदर, हातका सीप, छोटा यात्रा र स्व-प्रयास। उपचय भाव: यहाँका पापग्रहले समयसँगै फल सुधार्छन् भन्ने शास्त्रीय मान्यता छ।

Mother, home, land, vehicles, education's foundations and inner peace. A kendra — one of the chart's four pillars. माता, घर, जग्गा, सवारी, शिक्षाको जग र मानसिक शान्ति। केन्द्र भाव — कुण्डलीका चार स्तम्भमध्ये एक।

Children, creativity, intelligence, purva-punya (merit carried forward) and counsel. A trikona — its lord is a functional benefic for every lagna in the Parashari scheme. सन्तान, सिर्जनशीलता, बुद्धि, पूर्वपुण्य र मन्त्रणा। त्रिकोण भाव — पराशरी पद्धतिमा यसको स्वामी हरेक लग्नका लागि कार्यगत शुभ हुन्छ।

Disease, debts, disputes, rivals and service. Both a dusthana and an upachaya: hard terrain that trains — its lord standing in another dusthana gives rise to Harsha Viparita Raja yoga. रोग, ऋण, विवाद, प्रतिस्पर्धी र सेवा। दुस्थान र उपचय दुवै: तालिम दिने कठिन भूमि — यसको स्वामी अर्को दुस्थानमा पर्दा हर्ष विपरीत राज योग बन्छ।

Marriage, partnership, contracts and the public other. A kendra; in marriage analysis it is read together with Venus (and Jupiter in a woman's chart). विवाह, साझेदारी, सम्झौता र सार्वजनिक समकक्ष। केन्द्र भाव; विवाह-विश्लेषणमा शुक्रसँगै (र महिलाको कुण्डलीमा बृहस्पतिसँग) पढिन्छ।

Longevity, transformation, shared assets, the hidden and the occult. A dusthana — its lord in another dusthana turns into Sarala Viparita Raja yoga. आयु, रूपान्तरण, साझा सम्पत्ति, गुप्त र रहस्यमय विषय। दुस्थान — यसको स्वामी अर्को दुस्थानमा पर्दा सरल विपरीत राज योग बन्छ।

Dharma, fortune, father, guru and long journeys. The strongest trikona — its lord joining a kendra lord is the classical seed of Raja yoga. धर्म, भाग्य, पिता, गुरु र लामा यात्रा। सबैभन्दा बलियो त्रिकोण — यसको स्वामी केन्द्रको स्वामीसँग जोडिँदा राज योगको बीज बन्छ।

Career, public standing, authority and action in the world. The most visible kendra; its lord, its occupants and its Ashtakavarga strength are all weighed in career analysis. करियर, सार्वजनिक स्थान, अधिकार र संसारमा गरिने कर्म। सबैभन्दा दृश्य केन्द्र; यसको स्वामी, भाव-स्थित ग्रह र अष्टकवर्ग बल सबै करियर-विश्लेषणमा तौलिन्छन्।

Gains, income streams, networks and elder siblings. An upachaya and the second pole of the wealth axis; its lordship is trishadaya — functionally malefic — yet its results as a house are prized. लाभ, आम्दानीका स्रोत, सञ्जाल र जेठा सहोदर। उपचय र धन-अक्षको दोस्रो ध्रुव; यसको स्वामित्व त्रिषडाय — कार्यगत अशुभ — भए पनि भावका रूपमा यसको फल अत्यन्त वाञ्छित मानिन्छ।

Expenditure, foreign lands, isolation, sleep and liberation (moksha). A dusthana — its lord in a dusthana forms Vimala Viparita Raja yoga; well-managed, it is the house of release, not only loss. खर्च, विदेश, एकान्त, निद्रा र मोक्ष। दुस्थान — यसको स्वामी दुस्थानमा पर्दा विमल विपरीत राज योग बन्छ; राम्ररी व्यवस्थापन गरे यो हानिको मात्र होइन, मुक्तिको भाव हो।

Vargottamaवर्गोत्तम

A graha standing in the same sign in the birth chart (D1) and in the navamsa (D9) is vargottama — "best of the divisions." Classical texts count such a graha as notably fortified: its results gain stability and endurance, even when its sign dignity is only middling. जन्मकुण्डली (D1) र नवांश (D9) दुवैमा एउटै राशिमा उभिने ग्रह वर्गोत्तम हो — "वर्गहरूमा उत्तम।" शास्त्रले यस्तो ग्रहलाई विशेष बलियो गन्छ: राशि-अवस्था मध्यम मात्र भए पनि त्यसको फलले स्थिरता र टिकाउ पाउँछ।

Combustion (Asta)अस्त

A graha that draws too close to the Sun is combust (asta): its rays are swallowed by the Sun's, and its outward significations weaken — though the inner qualities remain and revive as the graha separates. Each graha has its own classical orb of separation, listed below; Mercury and Venus use slightly narrower orbs while retrograde. The Sun itself is never combust, and the shadow grahas are not judged this way. सूर्यको धेरै नजिक पुग्ने ग्रह अस्त हुन्छ: त्यसको किरण सूर्यको तेजले ढाकिन्छ र बाहिरी कारकत्व कमजोर बन्छ — यद्यपि भित्री गुण रहन्छन् र ग्रह टाढिँदै जाँदा फर्किन्छन्। हरेक ग्रहको आफ्नै शास्त्रोक्त अंश-सीमा छ, जुन तल दिइएको छ; वक्री हुँदा बुध र शुक्रका सीमा अलिक साँघुरा हुन्छन्। सूर्य आफैं कहिल्यै अस्त हुँदैन, र छाया ग्रहहरू यसरी जाँचिँदैनन्।

Retrogradation (Vakri)वक्री

A graha that appears to move backward against the zodiac is retrograde (vakri). Classical texts count retrogradation as a form of strength — the graha stands nearest the Earth and brightest in the sky — yet its results arrive in an inward, delayed or revisiting manner: matters of that graha are reconsidered, repeated or resolved on a second pass. The Sun and Moon are never retrograde; Rahu and Ketu always move backward by nature. राशिचक्रका विपरीत पछाडि सर्दै देखिने ग्रह वक्री हो। शास्त्रले वक्रत्वलाई एक प्रकारको बल गन्छ — ग्रह पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक र आकाशमा सबैभन्दा चम्किलो हुन्छ — तर त्यसको फल भित्रिएर, ढिलो गरी वा दोहोर्‍याएर आउँछ: त्यस ग्रहका विषयहरू पुनर्विचार हुन्छन्, दोहोरिन्छन् वा दोस्रो प्रयासमा टुंगिन्छन्। सूर्य र चन्द्र कहिल्यै वक्री हुँदैनन्; राहु र केतु स्वभावैले सधैं उल्टो चल्छन्।

Directional strength (Dig Bala)दिग्बल

Each graha commands one quarter of the sky: Jupiter and Mercury are strongest on the eastern horizon (1st house), the Moon and Venus in the north (4th), Saturn in the west (7th), and the Sun and Mars at the zenith (10th). A graha standing in its own quarter gains dig bala — directional strength — and acts with its fullest visible force there. हरेक ग्रहले आकाशको एक दिशा शासन गर्छ: बृहस्पति र बुध पूर्वी क्षितिज (पहिलो भाव) मा, चन्द्र र शुक्र उत्तर (चौथो) मा, शनि पश्चिम (सातौं) मा, र सूर्य र मंगल मध्याकाश (दशौं) मा सबैभन्दा बलिया हुन्छन्। आफ्नै दिशामा उभिने ग्रहले दिग्बल पाउँछ र त्यहाँ आफ्नो पूर्ण दृश्य शक्तिका साथ काम गर्छ।

Gajakesari Yogaगजकेसरी योग

BPHS — Guru in kendra from Chandra

When Jupiter stands in a kendra (1st, 4th, 7th or 10th) counted from the Moon, Gajakesari yoga is formed. Its classical fruits are lasting reputation, wisdom, eloquence and protective good fortune — "like the elephant and the lion" — strongest when Jupiter is dignified, and most visible in Jupiter's and the Moon's periods. चन्द्रबाट गनिएको केन्द्र (पहिलो, चौथो, सातौं वा दशौं) मा बृहस्पति उभिँदा गजकेसरी योग बन्छ। दिगो प्रतिष्ठा, ज्ञान, वाक्पटुता र रक्षा गर्ने सौभाग्य — "गज र केसरीझैं" — यसका शास्त्रीय फल हुन्; बृहस्पति बलवान हुँदा सबैभन्दा प्रबल, र बृहस्पति तथा चन्द्रका दशामा सबैभन्दा प्रस्ट।

Budhaditya Yogaबुधादित्य योग

Classical compendia — Surya-Budha conjunction

When the Sun and Mercury conjoin in one sign, Budhaditya yoga (also called Nipuna yoga) is formed. It promises sharp intellect, administrative skill and articulate confidence — provided Mercury is not combust; a Mercury burnt by the Sun's proximity keeps the quickness but loses composure. सूर्य र बुध एउटै राशिमा मिल्दा बुधादित्य योग (निपुण योग पनि भनिन्छ) बन्छ। तीक्ष्ण बुद्धि, प्रशासनिक सीप र स्पष्ट अभिव्यक्तिको आत्मविश्वास यसका वचन हुन् — तर बुध अस्त नभएको हुनुपर्छ; सूर्यको निकटताले जलेको बुधमा चनाखोपन रहन्छ तर स्थिरता गुम्छ।

Chandra-Mangala Yogaचन्द्र-मंगल योग

Classical compendia — Chandra-Kuja union

When the Moon and Mars combine — by conjunction, or in the classical extension by mutual opposition — Chandra-Mangala yoga arises. The tradition reads it as an earning combination: enterprise, practical drive and the capacity to build wealth through one's own effort, with the caution that ambition should not outrun emotional rest. चन्द्र र मंगल जोडिँदा — युतिबाट, वा शास्त्रीय विस्तारमा आमनेसामने दृष्टिबाट — चन्द्र-मंगल योग बन्छ। परम्पराले यसलाई अर्जनको संयोग मान्छ: उद्यम, व्यावहारिक जाँगर र आफ्नै प्रयासले धन आर्जन गर्ने क्षमता; साथै महत्वाकांक्षा भावनात्मक विश्रामभन्दा अगाडि नदौडियोस् भन्ने सतर्कता।

Kemadruma Yogaकेमद्रुम योग

BPHS — Chandra without flanking grahas, uncancelled

When no graha (other than the Sun) occupies the signs on either side of the Moon — the 2nd and the 12th from it — and no accepted cancellation applies, Kemadruma yoga is formed. The texts warn of phases of loneliness or fluctuating support; the same tradition notes that natives who deliberately build their own support become markedly self-made. Common cancellations include grahas in kendras from the Moon or the lagna. चन्द्रका दुवैतर्फका राशिहरू — त्यसबाट दोस्रो र बाह्रौं — मा (सूर्यबाहेक) कुनै ग्रह नहुँदा, र कुनै मान्य भंग लागू नहुँदा, केमद्रुम योग बन्छ। शास्त्रले एक्लोपन वा घटबढ हुने सहयोगका चरणहरूको सचेतना दिन्छ; उही परम्पराले आफ्नै सहयोग-प्रणाली जानाजान बनाउने जातक उल्लेखनीय रूपमा स्वनिर्मित हुन्छन् भनी टिप्पणी पनि गर्छ। चन्द्र वा लग्नबाट केन्द्रमा ग्रह हुनु प्रचलित भंगहरूमध्ये पर्छ।

Ruchaka Yoga (Panch Mahapurusha)रुचक योग (पञ्च महापुरुष)

BPHS — Kuja in own/exaltation sign in kendra

When Mars occupies its own sign or its exaltation sign and that sign falls in a kendra from the lagna, Ruchaka yoga — first of the five Mahapurusha yogas — is formed. Its fruits: courage, command, physical vigor and a leader's bearing, ripening especially in Mars's periods. मंगल आफ्नै वा उच्च राशिमा रहेर त्यो राशि लग्नबाट केन्द्रमा पर्दा रुचक योग — पाँच महापुरुष योगमध्ये पहिलो — बन्छ। साहस, नेतृत्व, शारीरिक बल र नायकको चाल यसका फल हुन्, विशेषगरी मंगलका दशामा पाक्ने।

Bhadra Yoga (Panch Mahapurusha)भद्र योग (पञ्च महापुरुष)

BPHS — Budha in own/exaltation sign in kendra

When Mercury occupies its own or exaltation sign in a kendra from the lagna, Bhadra yoga is formed. The texts promise penetrating intellect, eloquence, learning and commercial acumen, most visible in Mercury's periods. बुध लग्नबाट केन्द्रमा स्वराशि वा उच्च राशिमा रहँदा भद्र योग बन्छ। तीक्ष्ण बुद्धि, वाक्पटुता, विद्या र व्यापारिक सुझबुझ यसका शास्त्रोक्त वचन हुन्, बुधका दशामा सबैभन्दा प्रस्ट।

Hamsa Yoga (Panch Mahapurusha)हंस योग (पञ्च महापुरुष)

BPHS — Guru in own/exaltation sign in kendra

When Jupiter occupies its own or exaltation sign in a kendra from the lagna, Hamsa yoga is formed. Wisdom, ethical bearing, respect among the learned and a protected life are its classical fruits, peaking in Jupiter's periods. बृहस्पति लग्नबाट केन्द्रमा स्वराशि वा उच्च राशिमा रहँदा हंस योग बन्छ। ज्ञान, नैतिक आचरण, विद्वत्समाजको आदर र रक्षित जीवन यसका शास्त्रीय फल हुन्, बृहस्पतिका दशामा उत्कर्षमा पुग्ने।

Malavya Yoga (Panch Mahapurusha)मालव्य योग (पञ्च महापुरुष)

BPHS — Shukra in own/exaltation sign in kendra

When Venus occupies its own or exaltation sign in a kendra from the lagna, Malavya yoga is formed. Refinement, artistic gifts, comforts, vehicles and happiness in partnership are its classical fruits, strongest in Venus's periods. शुक्र लग्नबाट केन्द्रमा स्वराशि वा उच्च राशिमा रहँदा मालव्य योग बन्छ। परिष्कार, कलात्मक प्रतिभा, सुखसुविधा, सवारी र साझेदारीको सुख यसका शास्त्रीय फल हुन्, शुक्रका दशामा सबैभन्दा प्रबल।

Sasa Yoga (Panch Mahapurusha)शश योग (पञ्च महापुरुष)

BPHS — Shani in own/exaltation sign in kendra

When Saturn occupies its own or exaltation sign in a kendra from the lagna, Sasa yoga is formed. Organizational authority, endurance and command over people and land are its classical fruits; the texts note its power grows with age, peaking in Saturn's periods. शनि लग्नबाट केन्द्रमा स्वराशि वा उच्च राशिमा रहँदा शश योग बन्छ। संगठनात्मक अधिकार, सहनशक्ति र जन तथा भूमिमाथिको नेतृत्व यसका शास्त्रीय फल हुन्; यसको शक्ति उमेरसँगै बढ्दै शनिका दशामा उत्कर्षमा पुग्छ भनी शास्त्रले भन्छ।

Raja Yoga (kendra–trikona lords)राज योग (केन्द्र–त्रिकोण अधिपति)

BPHS — sambandha of kendra and trikona lords

When the lord of a kendra and the lord of a trikona form a sambandha — conjunction, mutual aspect or exchange — Raja yoga is formed: the pillars of action join the houses of fortune. Rank, responsibility and recognition are its classical fruits, fructifying in the dashas and antardashas of the two participating lords. Several such links in one chart repeat and reinforce the signature. केन्द्रको स्वामी र त्रिकोणको स्वामीबीच सम्बन्ध — युति, परस्पर दृष्टि वा परिवर्तन — बन्दा राज योग बन्छ: कर्मका स्तम्भ भाग्यका भावसँग जोडिन्छन्। पद, जिम्मेवारी र मान्यता यसका शास्त्रीय फल हुन्, जुन सहभागी दुई स्वामीका दशा-अन्तर्दशामा फल्छन्। एउटै कुण्डलीमा यस्ता धेरै सम्बन्धले लक्षण दोहोर्‍याएर बलियो बनाउँछन्।

Viparita Raja Yogaविपरीत राज योग

BPHS — dusthana lords in dusthanas (Harsha/Sarala/Vimala)

When the lord of a dusthana (6th, 8th or 12th) occupies another dusthana, the two difficult significations neutralize each other and a Viparita ("reversed") Raja yoga arises: gains that emerge out of crisis, competition or others' reversals. The three varieties are named from the house owned — Harsha (6th), Sarala (8th) and Vimala (12th) — and show most clearly in those lords' periods. दुस्थान (छैटौं, आठौं वा बाह्रौं) को स्वामी अर्को दुस्थानमा पर्दा दुई कठिन कारकत्वले एक-अर्कालाई निष्क्रिय पार्छन् र विपरीत राज योग बन्छ: संकट, प्रतिस्पर्धा वा अरूका उल्टफेरबाट निस्कने लाभ। स्वामित्वको भावअनुसार तीन प्रकार छन् — हर्ष (छैटौं), सरल (आठौं) र विमल (बाह्रौं) — र ती स्वामीहरूका दशामा सबैभन्दा प्रस्ट देखिन्छन्।

Parivartana (exchange) Yogaपरिवर्तन योग

BPHS — rashi parivartana between grahas

When two grahas stand in each other's signs — Mars in Venus's sign while Venus stands in Mars's, for instance — they exchange lordships: Parivartana yoga. The exchange binds the two houses into a shared fate; their affairs rise and act together, strongly during either lord's periods. Tradition grades exchanges by the houses involved, auspicious between good houses and mixed when a dusthana joins. दुई ग्रह एक-अर्काका राशिमा उभिँदा — जस्तै मंगल शुक्रको राशिमा र शुक्र मंगलको राशिमा — स्वामित्वको साटासाट हुन्छ: परिवर्तन योग। साटासाटले दुई भावलाई साझा नियतिमा बाँध्छ; तिनका विषय सँगै उठ्छन् र सँगै काम गर्छन्, दुईमध्ये जुनसुकै स्वामीका दशामा प्रबल रूपमा। परम्पराले संलग्न भावअनुसार परिवर्तनको स्तर छुट्याउँछ — शुभ भावबीच शुभ, दुस्थान मिसिँदा मिश्रित।

Neecha Bhanga Raja Yogaनीचभंग राज योग

Phaladeepika — cancellation of debilitation

Debilitation is not always the end of the matter: when the dispositor of a debilitated graha, or the lord of its exaltation sign, stands in a kendra from the lagna or the Moon, the fall is cancelled — Neecha Bhanga, rising to Raja yoga in the strongest formations. Early weakness in that graha's significations then converts into distinctive, hard-won strength. नीच हुनु सधैं अन्तिम कुरा होइन: नीच ग्रहको राश्यधिपति, वा त्यसको उच्च राशिको स्वामी, लग्न वा चन्द्रबाट केन्द्रमा उभिँदा पतन भंग हुन्छ — नीचभंग, सबैभन्दा बलियो बनोटमा राज योगसम्म उक्लिने। त्यस ग्रहका कारकत्वमा सुरुको कमजोरी त्यसपछि विशिष्ट, परिश्रमले आर्जित बलमा बदलिन्छ।

Divisionविभाजन: The sign itself — each 30° sign is its own division. राशि आफैं — हरेक ३०° राशि नै एक वर्ग।

Rashi — the birth chart proper: the body, the temperament and the whole of life. Every other varga is read against it. राशि — जन्मकुण्डली आफैं: शरीर, स्वभाव र सम्पूर्ण जीवन। अरू सबै वर्ग यसैका सापेक्ष पढिन्छन्।

Divisionविभाजन: Halves of 15°: in odd signs the first half belongs to the Sun (Leo) and the second to the Moon (Cancer); in even signs the order reverses. १५°–१५° का आधा भाग: विषम राशिमा पहिलो आधा सूर्य (सिंह) को, दोस्रो चन्द्र (कर्कट) को; सम राशिमा क्रम उल्टो।

Hora — examined for wealth and sustenance: the capacity to hold and grow what one earns. होरा — धन र जीविकाका लागि हेरिन्छ: आर्जेको जोगाउने र बढाउने क्षमता।

Divisionविभाजन: Thirds of 10°, assigned to the 1st, 5th and 9th signs counted from the occupied sign. १०°–१०° का तीन भाग, ओगटिएको राशिबाट पहिलो, पाँचौं र नवौं राशिमा।

Drekkana — examined for siblings, courage and the strength of one's own arms (self-effort). द्रेष्काण — सहोदर, साहस र आफ्नै बाहुबल (स्व-प्रयास) का लागि हेरिन्छ।

Divisionविभाजन: Quarters of 7°30′, assigned to the 1st, 4th, 7th and 10th signs from the occupied sign. ७°३०′ का चार भाग, ओगटिएको राशिबाट पहिलो, चौथो, सातौं र दशौं राशिमा।

Chaturthamsa — examined for fixed fortune: home, land, property and inherited comfort. चतुर्थांश — स्थिर भाग्यका लागि हेरिन्छ: घर, जग्गा, सम्पत्ति र पैतृक सुख।

Divisionविभाजन: Sevenths of 4°17′: counted from the sign itself in odd signs, from its 7th in even signs. ४°१७′ का सात भाग: विषम राशिमा राशि आफैंबाट, सम राशिमा त्यसको सातौंबाट गनिन्छ।

Saptamsa — examined for children and grandchildren: the continuation of one's line. सप्तांश — सन्तान र नाति-नातिनाका लागि हेरिन्छ: वंशको निरन्तरता।

Divisionविभाजन: Ninths of 3°20′, counted continuously around the zodiac — equivalently: movable signs from themselves, fixed from their 9th, dual from their 5th. ३°२०′ का नौ भाग, राशिचक्रभरि क्रमशः — अर्थात् चर राशि आफैंबाट, स्थिर नवौंबाट, द्विस्वभाव पाँचौंबाट।

Navamsa — the chart second in rank to the birth chart: marriage, the spouse, dharma and the intrinsic strength of every graha. A graha in the same sign in D1 and D9 is vargottama, specially fortified. नवांश — जन्मकुण्डलीपछिको दोस्रो स्थानको कुण्डली: विवाह, जीवनसाथी, धर्म र हरेक ग्रहको आन्तरिक बल। D1 र D9 मा एउटै राशिमा पर्ने ग्रह वर्गोत्तम हो, विशेष बलियो।

Divisionविभाजन: Tenths of 3°: counted from the sign itself in odd signs, from its 9th in even signs. ३°–३° का दश भाग: विषम राशिमा राशि आफैंबाट, सम राशिमा त्यसको नवौंबाट।

Dasamsa — examined for karma in the world: career, profession, public standing and the deeds by which one is known. दशांश — संसारमा गरिने कर्मका लागि हेरिन्छ: करियर, पेशा, सार्वजनिक स्थान र चिनिने काम।

Divisionविभाजन: Twelfths of 2°30′, counted from the occupied sign itself. २°३०′ का बाह्र भाग, ओगटिएको राशि आफैंबाट गनिने।

Dwadasamsa — examined for parents and ancestry: what flows to the native from the father's and mother's lines. द्वादशांश — मातापिता र पुर्खाका लागि हेरिन्छ: पिता र माताका वंशबाट जातकमा आउने कुरा।

Divisionविभाजन: Sixteenths of 1°52′30″: movable signs count from Aries, fixed from Leo, dual from Sagittarius. १°५२′३०″ का सोह्र भाग: चर राशि मेषबाट, स्थिर सिंहबाट, द्विस्वभाव धनुबाट गनिन्छन्।

Shodasamsa — examined for vehicles, conveyances and the comforts and discomforts of daily life. षोडशांश — सवारी-साधन र दैनिक जीवनका सुख-असुविधाका लागि हेरिन्छ।

Divisionविभाजन: Twentieths of 1°30′: movable signs count from Aries, fixed from Sagittarius, dual from Leo. १°३०′ का बीस भाग: चर राशि मेषबाट, स्थिर धनुबाट, द्विस्वभाव सिंहबाट गनिन्छन्।

Vimsamsa — examined for upasana: worship, spiritual practice and progress on the inner path. विंशांश — उपासनाका लागि हेरिन्छ: पूजा, साधना र भित्री मार्गको प्रगति।

Divisionविभाजन: Twenty-fourths of 1°15′: odd signs count from Leo, even signs from Cancer. १°१५′ का चौबीस भाग: विषम राशि सिंहबाट, सम राशि कर्कटबाट गनिन्छन्।

Siddhamsa (Chaturvimsamsa) — examined for learning: education, knowledge and mastery of disciplines. सिद्धांश (चतुर्विंशांश) — विद्याका लागि हेरिन्छ: शिक्षा, ज्ञान र शास्त्रमा दख्खल।

Divisionविभाजन: Twenty-sevenths of 1°6′40″: fire signs count from Aries, earth from Cancer, air from Libra, water from Capricorn. १°६′४०″ का सत्ताईस भाग: अग्नि राशि मेषबाट, पृथ्वी कर्कटबाट, वायु तुलाबाट, जल मकरबाट गनिन्छन्।

Nakshatramsa (Bhamsa) — examined for the strengths and weaknesses of the body and constitution. नक्षत्रांश (भांश) — शरीर र प्रकृतिका बल-कमजोरीका लागि हेरिन्छ।

Divisionविभाजन: Unequal fifths: in odd signs 5° Mars, 5° Saturn, 8° Jupiter, 7° Mercury, 5° Venus (to Aries, Aquarius, Sagittarius, Gemini, Libra); in even signs the same spans in reverse order (to Taurus, Virgo, Pisces, Capricorn, Scorpio). असमान पाँच भाग: विषम राशिमा ५° मंगल, ५° शनि, ८° बृहस्पति, ७° बुध, ५° शुक्र (मेष, कुम्भ, धनु, मिथुन, तुलामा); सम राशिमा उही अंश उल्टो क्रममा (वृष, कन्या, मीन, मकर, वृश्चिकमा)।

Trimsamsa — examined for misfortunes and moral trials: the chart of character under adversity. त्रिंशांश — अरिष्ट र नैतिक परीक्षाका लागि हेरिन्छ: विपत्तिमा चरित्रको कुण्डली।

Divisionविभाजन: Fortieths of 0°45′: odd signs count from Aries, even signs from Libra. ०°४५′ का चालीस भाग: विषम राशि मेषबाट, सम राशि तुलाबाट गनिन्छन्।

Khavedamsa — examined for auspicious and inauspicious effects held to flow through the maternal line. खवेदांश — मातृवंशबाट आउने मानिने शुभाशुभ प्रभावका लागि हेरिन्छ।

Divisionविभाजन: Forty-fifths of 0°40′: movable signs count from Aries, fixed from Leo, dual from Sagittarius. ०°४०′ का पैंतालीस भाग: चर राशि मेषबाट, स्थिर सिंहबाट, द्विस्वभाव धनुबाट गनिन्छन्।

Akshavedamsa — examined for general conduct and character, held to reflect the paternal line. अक्षवेदांश — सामान्य आचरण र चरित्रका लागि हेरिन्छ, पितृवंश झल्काउने मानिन्छ।

Divisionविभाजन: Sixtieths of 0°30′, counted from the occupied sign itself. ०°३०′ का साठी भाग, ओगटिएको राशि आफैंबाट गनिने।

Shashtiamsa — the finest division: the totality of accumulated karma. Parashara gives it the greatest weight after the rashi itself for distinguishing charts that are otherwise alike — as with twins. षष्ट्यंश — सबैभन्दा सूक्ष्म वर्ग: सञ्चित कर्मको समग्रता। अरू सबै मिल्दा पनि फरक पर्ने कुण्डली — जस्तै जुम्ल्याहा — छुट्याउन पराशरले राशिपछि यसैलाई सबैभन्दा ठूलो महत्व दिनुभएको छ।

Tithi (lunar day)तिथि

One of 30 lunar days per month, each spanning 12° of Sun–Moon elongation; tithis are grouped into the bright (shukla) and dark (krishna) fortnights and color the emotional tone of the day. महिनाका ३० चान्द्र दिनमध्ये एक, हरेकले सूर्य-चन्द्रको १२° अन्तर ओगट्छ; तिथिहरू शुक्ल र कृष्ण पक्षमा बाँडिन्छन् र दिनको भावनात्मक रंग निर्धारण गर्छन्।

Vara (weekday)वार

The weekday, each ruled by one of the seven visible grahas — Sunday by the Sun through Saturday by Saturn; the day lord seeds the planetary hours and the daily kaal windows. हप्ताको दिन, हरेक सातमध्ये एक दृश्य ग्रहको अधीनमा — आइतबार सूर्यदेखि शनिबार शनिसम्म; वार-स्वामीबाटै होरा र दैनिक काल-खण्डहरू निस्कन्छन्।

Nakshatraनक्षत्र

The lunar mansion the Moon occupies that day — one of the 27 divisions of 13°20′; consulted for the day's temperament and for muhurta. त्यस दिन चन्द्र रहेको नक्षत्र — १३°२०′ का २७ भागमध्ये एक; दिनको स्वभाव र मुहूर्तका लागि हेरिन्छ।

Yoga (of the day)योग

One of 27 divisions of the combined longitudes of Sun and Moon, each 13°20′ of their sum; some yogas are counted auspicious for beginnings, a few are avoided. सूर्य र चन्द्रका योगफल-अंशका २७ भागमध्ये एक, हरेक १३°२०′ को; कति योग थालनीका लागि शुभ, केही भने पन्छाइन्छन्।

Karanaकरण

Half of a tithi — 6° of elongation; eleven karanas repeat through the month in a fixed 60-slot sequence, each with its own quality. तिथिको आधा — ६° अन्तर; एघार करण महिनाभरि ६० खण्डको स्थिर क्रममा दोहोरिन्छन्, हरेकको आफ्नै गुण।

Rahu Kaal (and kindred windows)राहु काल (र सम्बन्धित खण्ड)

An eighth of the daylight span, falling at a different watch each weekday, ruled by Rahu and traditionally avoided for new beginnings; Yamaganda and Gulika are the kindred windows of Yama and Saturn's portion. दिनमानको आठ भागमध्ये एक, हरेक वारमा फरक पहरमा पर्ने, राहुको अधीनको खण्ड — नयाँ थालनीका लागि परम्परागत रूपमा पन्छाइन्छ; यमगण्ड र गुलिक यमराज र शनि-अंशका उस्तै खण्ड हुन्।

Brihat Parashara Hora Shastra (Maharishi Parashara)बृहत् पराशर होरा शास्त्र (महर्षि पराशर)

The foundational compendium of natal Jyotisha, cast as Parashara's teaching to Maitreya. Traditionally consulted for the grahas and their natures, the bhavas and their lords, functional natures by lagna, the shodashavarga, the yogas and the Vimshottari dasha. Chapter numbering varies between editions; citations on this page name the chapter's topic. जन्मकुण्डली-ज्योतिषको आधारभूत ग्रन्थ, पराशरले मैत्रेयलाई दिनुभएको उपदेशका रूपमा रचित। ग्रह र तिनका स्वभाव, भाव र भावेश, लग्नअनुसारका कार्यगत स्वभाव, षोडशवर्ग, योगहरू र विंशोत्तरी दशाका लागि परम्परागत रूपमा हेरिन्छ। संस्करणपिच्छे अध्याय-सङ्ख्या फरक पर्छ; यस पृष्ठका उद्धरणले अध्यायको विषय बताउँछन्।

Phaladeepika (Mantreswara)फलदीपिका (मन्त्रेश्वर)

Mantreswara's medieval manual on the fruits of the chart — grahas in houses, lords in houses, and special rules such as the cancellation of debilitation (neecha-bhanga). Prized for its crisp result-statements and consulted here for house occupancies and afflictions. कुण्डलीका फलबारे मन्त्रेश्वरको मध्यकालीन ग्रन्थ — भावमा ग्रह, भावमा भावेश, र नीचभंगजस्ता विशेष नियम। छरिता फल-वाक्यका लागि प्रख्यात; यहाँ भाव-स्थिति र पीडाका लागि हेरिएको छ।

BPHS — Ashtakavarga chaptersबृहत् पराशर होरा शास्त्र — अष्टकवर्ग अध्याय

The Ashtakavarga system within Parashara's compendium: each graha contributes benefic points (bindus) to the signs as counted from itself and the lagna, and the totals grade a house's capacity to support results — consulted here for the strength of the career and wealth houses. पराशर-संहिताभित्रको अष्टकवर्ग प्रणाली: हरेक ग्रहले आफू र लग्नबाट गनेर राशिहरूलाई शुभ बिन्दु दिन्छ, र जोडले भावको फल दिने क्षमता नाप्छ — यहाँ करियर र धन-भावको बलका लागि हेरिएको छ।

Classical compendia (Saravali, Jataka Parijata and similar)शास्त्रीय संहिता-ग्रन्थहरू (सारावली, जातक पारिजात आदि)

The wider body of classical works — Kalyanavarman's Saravali, Vaidyanatha's Jataka Parijata and kindred texts — that transmit widely-known combinations such as Budhaditya, Chandra-Mangala and the parivartana exchanges, with wording that varies from text to text. शास्त्रीय ग्रन्थहरूको फराकिलो भण्डार — कल्याणवर्माको सारावली, वैद्यनाथको जातक पारिजात र उस्तै ग्रन्थहरू — जसले बुधादित्य, चन्द्र-मंगल र परिवर्तनजस्ता प्रचलित संयोगहरू, ग्रन्थपिच्छे फरक शब्दावलीमा, हस्तान्तरण गर्छन्।